4,8/5

IJzer, ferritine en een lichaam dat op de rem trapt

Als je de afgelopen tijd een beetje op Instagram of TikTok hebt rondgekeken, is de kans groot dat je ze voorbij hebt zien komen: posts over ijzertekort, lage ferritinewaarden, hemoglobine (Hb), vermoeidheid en ijzerinfusen. Het lijkt wel alsof we massaal ontdekken dat we niet alleen druk, moe of hormonaal uit balans zijn, maar dat er soms ook iets heel concreets in ons bloed aan de hand is.En eerlijk? Ik begrijp die aandacht wel. Want hoe vaak lopen we niet rond met klachten die we toeschrijven aan een druk leven, slecht slapen, stress, onze cyclus of de fase waarin we zitten? Hoe vaak zeggen we niet tegen onszelf dat we gewoon even moeten doorzetten?

Ik ben daar zelf behoorlijk goed in. Maar vorige week vrijdag kreeg ik mijn eerste ijzerinfuus. En laat ik het zo zeggen: dit was niet helemaal het wellnessmomentje dat ik vooraf in gedachten had.

Jarenlang doorgaan terwijl je reserves opraken

Ik loop al langere tijd rond met lage ijzerwaarden en een lage ferritinewaarde. Ferritine geeft een indruk van de ijzervoorraad in je lichaam. Hemoglobine, oftewel Hb, is het eiwit in je rode bloedcellen dat zuurstof vervoert. Die waarden hangen met elkaar samen, maar vertellen niet precies hetzelfde verhaal.

Wanneer je ijzervoorraad te laag is, kan dat bijdragen aan klachten zoals vermoeidheid en een verminderd energieniveau. Bij een ijzertekort kan ook je Hb dalen en kan bloedarmoede ontstaan.Het lastige is dat vermoeidheid zelden één duidelijke oorzaak heeft. Zeker als je een druk leven leidt, kinderen hebt, werkt, onderneemt, sport en ondertussen ook nog probeert een beetje voor jezelf te zorgen. Je gaat door. Omdat het moet, omdat je gewend bent veel te dragen en omdat je niet altijd stilstaat bij wat je lichaam je probeert te vertellen.

Toch kwam er voor mij een moment waarop ik dacht: dit moet anders. Ik wilde niet nóg langer wachten op een behandeling die nodig werd geacht.Via mijn gynaecoloog kwam ik terecht bij een particulier ziekenhuis waar ik gelukkig snel terechtkon. Waar ik bij een regulier ziekenhuis nog ongeveer twee maanden zou moeten wachten, kon ik hier binnen een week terecht.

En zo zat ik ineens in een behandelstoel, klaar voor mijn eerste ijzerinfuus.

Duizend milligram ijzer

Het prikken ging gelukkig in één keer goed. Mijn aderen zijn duidelijk zichtbaar en ik vind ze best mooi, mijn mooie aderen. Wie had gedacht dat ik daar ooit zo blij mee zou zijn? (lol)

Vervolgens hing ik ongeveer anderhalf uur aan het infuus. Wat me meteen opviel, was de kleur van het vocht. Roestbruin. Ik had werkelijk geen idee dat het ijzer dat je via een infuus toegediend krijgt er zo uit kon zien. Mijn eerste gedachte was bijna: is dit bloed? Maar nee, het was het ijzerpreparaat dat ik toegediend kreeg.

Duizend milligram ijzer. Een flinke hoeveelheid, die mijn lichaam nodig had om de voorraad weer aan te vullen. Na afloop werd het infuus doorgespoeld en zat mijn eerste behandeling erop. Ik kon naar huis en dacht dat het daarmee voorlopig klaar was. Behandeling gehad, ijzer toegediend, nu herstellen en langzaam weer vooruit.

Mijn lichaam had alleen een ander draaiboek in gedachten.

Menstruatie en een lichaam dat al op halve kracht draaide

Er was één detail dat ik achteraf gezien niet zomaar had willen negeren: ik zat midden in mijn menstruatie. Het was dag twee, en wie mijn PMS kent, weet dat ik het niet over een klein beetje buikpijn of een licht humeurprobleempje heb. Mijn PMS kan behoorlijk intens zijn. Mijn stemming kan omslaan, mijn emoties kunnen alle kanten op gaan en soms voelt het alsof mijn hele systeem op scherp staat. En dan hebben we het nog niet eens over het bloedverlies. Combineer dat met stemmingswisselingen, hormonale schommelingen en vermoeidheid en je begrijpt dat ik me niet bepaald op mijn best voelde. Maar echt no bueno.

Renate en ik zijn daarin trouwens heel verschillend. Zij ervaart die heftige PMS-klachten niet zoals ik. Ik kan soms oprecht verbaasd zijn over hoe verschillend twee vrouwen hun cyclus beleven. Het ene lichaam lijkt relatief rustig door die dagen heen te bewegen, terwijl het andere iedere maand opnieuw een complete productie opvoert, door een rollercoaster gaat en serieus een enkeltje wilt naar een ander planeet. En alsof dat nog niet genoeg was, was ik op dat moment ook al ziek aan het worden. Er heerste van alles en ik voelde me niet fit. Achteraf bleek dat ik COVID had.
Ik kan dus niet met zekerheid zeggen welk deel van wat er daarna gebeurde met mijn menstruatie, mijn ziekte of het infuus te maken had. Maar de timing was op zijn zachtst gezegd ongelukkig.

Thuis gebeurde er iets wat ik niet had verwacht

Toen ik thuiskwam, voelde ik me vreemd. Een beetje high, alsof ik niet helemaal lekker in mijn lichaam zat. Niet direct alsof de kamer om me heen draaide, maar wel alsof er iets niet klopte.

Ik was alleen thuis.

Op een gegeven moment werd ik duizelig en ben ik op de keukenvloer gaan zitten. En toen kreeg ik een enorme bloedneus. Niet een klein beetje bloed bij het snuiten, maar een hoeveelheid die ik nooit eerder op die manier had meegemaakt. Het bloed bleef komen, met grote stolsels erbij. Daar zat ik dan. Ik was al aan het menstrueren en had net een ijzerinfuus gehad, en nu verloor ik ook nog eens extra éxtra bloed. Mijn hoofd maakte als een malle overuren.

Hoeveel ijzer raakte ik eigenlijk wel niet kwijt?

Ondertussen voelde ik me steeds zieker. Ik kreeg hoofdpijn, had opnieuw bloedneuzen en werd emotioneel. De huilbuien kwamen op momenten waarop ik ze niet verwachtte. Alles leek tegelijkertijd te gebeuren. En dat is misschien wel het meest frustrerende aan zo’n moment: je probeert iets aan je gezondheid te doen, maar ineens voel je je juist slechter. Je wilt begrijpen wat er gebeurt, terwijl je lichaam je op dat moment niet bepaald een duidelijke gebruiksaanwijzing geeft. Ik wil daar wel eerlijk over zijn: ik weet niet waardoor mijn klachten precies zijn ontstaan. Ik was ziek, menstrueerde en had net een behandeling ondergaan. Het zou niet eerlijk zijn om de bloedneuzen, hoofdpijn of duizeligheid zonder meer aan het infuus toe te schrijven.

Wat ik wél weet, is dat mijn ervaring heftig was en dat ik had onderschat hoeveel impact deze periode op me zou hebben.

Acht dagen later: langzaam weer omhoog

Inmiddels zijn we acht dagen verder. Ik ben nog niet volledig hersteld, maar ik merk dat ik langzaam weer opkrabbel. Mijn bijholtes spelen nog op, ik heb zo nu en dan hoofdpijn en mijn lichaam voelt nog grieperig en pijnlijk aan. Ik ben dus nog niet terug op mijn normale energieniveau. Wat me vooral is bijgebleven, is hoeveel energie deze hele ervaring heeft gekost. Ik had vooraf niet verwacht dat ik me zo lang uit de running zou voelen. Misschien had ik het te praktisch benaderd. Een infuus, een behandeling, een afspraak in de agenda. Even regelen en door. Want dat is wat we vaak doen, toch? We plannen onze gezondheid tussen schoolruns, werk, afspraken, boodschappen en alles wat er verder nog van ons wordt gevraagd.

Maar je lichaam laat zich niet altijd inplannen.
Een behandeling kan onderdeel zijn van een oplossing, zonder dat je je de volgende ochtend meteen als herboren voelt. En wanneer je al ziek bent of je niet goed voelt, is het extra belangrijk om met je behandelaar te bespreken wat verstandig is en wat je kunt verwachten.

Een volgende keer zou ik mijn behandeling in ieder geval bewuster willen plannen. Niet omdat ik zelf kan bepalen wat medisch gezien het beste moment is, maar omdat ik mijn situatie, mijn cyclus en mijn herstel serieus wil nemen. Ik wil vooraf beter bespreken hoe ik me voorbereid en waar ik rekening mee moet houden.

Ferritine is geen trend, je gezondheid is persoonlijk

Wat ik interessant vind aan de huidige aandacht voor ijzer en ferritine, is dat er eindelijk meer gesprekken ontstaan over iets wat voor veel mensen onzichtbaar blijft. Tegelijkertijd zie ik hoe snel sociale media kunnen veranderen in een soort medische snelweg. De ene persoon deelt haar bloedwaarden, de volgende vertelt over supplementen en weer iemand anders zweert bij een bepaalde behandeling.
Het is goed dat we vragen stellen en informatie delen. Maar een bloedwaarde is geen wedstrijd en een behandeling is geen universeel stappenplan.
Een lage ferritinewaarde betekent niet automatisch dat iedereen een ijzerinfuus nodig heeft. En vermoeidheid betekent niet automatisch dat je ijzer tekortkomt. De juiste aanpak hangt af van je bloedwaarden, je klachten, de mogelijke oorzaak en je medische situatie.

Ik wacht nu op het moment waarop mijn bloed opnieuw gecontroleerd mag worden. Mijn behandelaar heeft aangegeven dat dit over ongeveer vier weken kan, zodat de waarden op een geschikt moment opnieuw beoordeeld kunnen worden. Ik ben benieuwd wat die controle zal laten zien, maar ik wil mezelf ook de ruimte geven om te herstellen zonder iedere dag te verwachten dat ik ineens een compleet ander mens ben. Want dat is misschien nog wel iets wat ik moet leren: niet alleen actie ondernemen wanneer er iets misgaat, maar ook geduld hebben wanneer mijn lichaam tijd nodig heeft.

De echte les? Je hoeft niet altijd door

Bij Rènezû hebben we het vaak over balans, hormonen, energie en goed voor jezelf zorgen. Niet vanuit het idee dat we ons lichaam voortdurend moeten optimaliseren, maar juist omdat we weten hoe gemakkelijk we onszelf onderaan de lijst zetten.
Deze ervaring heeft me opnieuw laten zien dat goed voor jezelf zorgen niet alleen betekent dat je gezonde keuzes maakt, sport, supplementen neemt of op tijd naar de dokter gaat.

Het betekent ook dat je serieus neemt wanneer je lichaam niet meewerkt. Dat je vragen stelt. Dat je hulp zoekt wanneer iets niet goed voelt. En dat je jezelf niet kwalijk neemt wanneer je even niet op volle kracht kunt functioneren.
Ik ben nog onderweg naar herstel. Over vier weken hoop ik meer inzicht te hebben in mijn bloedwaarden en de volgende stap te kunnen bepalen.

Tot die tijd probeer ik vooral één ding te doen: luisteren.
Niet naar iedere trend die voorbijkomt. Niet naar de druk om zo snel mogelijk weer alles te kunnen. Maar naar mijn eigen lichaam, samen met de mensen die me medisch begeleiden.
Want soms begint vooruitgang niet met méér doen.

Soms begint het met even stilstaan.

Liefs,

Arzu
Co-founder Rènezû


Een persoonlijke noot: dit artikel beschrijft mijn eigen ervaring en is geen medisch advies. Heb je klachten die kunnen passen bij een ijzertekort, bespreek dan met je huisarts welke onderzoeken en behandeling voor jou passend zijn. Ervaar je na een ijzerinfuus ernstige of onverwachte klachten, neem dan contact op met je behandelaar. Bij hevig of aanhoudend bloedverlies, duizeligheid of andere ernstige symptomen is snelle medische beoordeling belangrijk.

Clean lifestyle empowers people to live healthier, happier lives