Over het verlies van mijn vader, hoe dat mij heeft veranderd en waarom goed voor mezelf zorgen ook betekent dat verdriet er mag zijn.
Drie jaar geleden stortte onze wereld in. Mijn vader overleed. En hoewel er sindsdien ontzettend veel is gebeurd, zijn er nog steeds momenten waarop het nauwelijks te bevatten is dat ik hem nooit meer even kan bellen. Dat is iets waar ik moeilijk aan kan wennen. Dat iemand zo bij je leven hoort en er vervolgens niet meer is. Je hebt herinneringen, foto’s en verhalen. Maar je wilt ook gewoon een nieuw gesprek. Zijn stem horen. Iets vertellen wat vandaag is gebeurd. Ondertussen gaat het leven door. Er is werk, er zijn afspraken, thuis moet er van alles gebeuren. Je lacht, maakt plannen en beleeft mooie momenten. En ergens tussen al die dingen door zit het gemis.
Ik wil daarover schrijven omdat dit ook bij mij hoort. Naast het ondernemen, sporten, moederschap en alle fijne dingen die ik deel. Ik ben ook een dochter die haar vader mist.
Het telefoontje dat alles veranderde
Toen ik hoorde dat mijn vader was overleden, waren wij op vakantie in het buitenland. Het ergste telefoontje dat ik ooit heb gekregen. Je bent ver van huis en ineens staat alles stil. Wat daarvoor nog een vakantie was, doet er op dat moment helemaal niet meer toe. Je wilt alleen maar naar huis. Naar je familie. Dicht bij elkaar zijn. Dat moment draag ik nog steeds met me mee. Ook wanneer we opnieuw op reis gaan. Ik kan uitkijken naar een vakantie en tijd samen met mijn gezin, maar tegelijkertijd soms angst voelen. De gedachte: er zal toch niet weer zo’n telefoontje komen? Ik weet dat thuisblijven me geen zekerheid geeft. Toch voelt weggaan sinds die dag soms anders. Ik wil genieten en mooie herinneringen maken, maar de herinnering aan dat telefoontje gaat ook mee.
Drie jaar klinkt anders dan het voelt
Als ik zeg dat mijn vader drie jaar geleden is overleden, klinkt dat als een behoorlijke tijd. Er passen zoveel dagen, gebeurtenissen en veranderingen in drie jaar. Maar voor mijn gevoel kan het soms nog heel dichtbij zijn. Een herinnering kan me ineens terugbrengen naar die periode. Of ik besef op een heel gewoon moment opnieuw dat hij er niet meer is. Mijn dagen zien er anders uit dan vlak na zijn overlijden. Ik kan genieten en vooruitkijken. Toch zijn er momenten waarop ik hem ontzettend graag naast me zou willen hebben. Dat laat zich lastig uitleggen. Zeker als je aan de buitenkant gewoon meedoet met het leven.
Sinds mijn vader er niet meer is, zijn er zoveel dingen gebeurd die ik met hem had willen delen. Hoe Skye opgroeit. Wat haar bezighoudt, wat ze leert en hoe ze steeds meer haar eigen persoon wordt. De ontwikkelingen bij de Academy. Dingen die Remy doet. Nieuwe plannen, spannende beslissingen en de gewone verhalen van thuis.
Ook over Rènezû en REBIRTH had ik hem nog zoveel willen vertellen. Over wat Arzu en ik samen hebben opgebouwd. Hoeveel werk en aandacht daarin zitten. Over de momenten waarop iets lukt, maar ook over de twijfels die bij ondernemen horen.
Ik zou zo graag nog eens tegenover hem zitten en hem meenemen in alles wat er gebeurt. Gewoon vertellen en horen wat hij ervan vindt. Juist doordat er nieuwe dingen blijven gebeuren, komen er ook steeds nieuwe momenten waarop ik hem mis.
Doorgaan ligt mij goed
Ik ben iemand die graag bezig is. Mijn gezin, de sportscholen, mijn werk voor Remy en Rènezû: er is altijd genoeg te doen. Ik houd ervan om dingen te regelen en plannen uit te werken. Een volle dag is voor mij heel normaal. Maar ik merk ook dat bezig zijn het makkelijker maakt om minder stil te staan bij wat ik voel. Er moet immers altijd nog iets gebeuren. Een bericht beantwoorden, iets afmaken of alvast nadenken over morgen. Verdriet wacht alleen niet altijd tot het uitkomt. Soms voel ik het juist als de dag voorbij is. Wanneer er even niemand iets nodig heeft en de drukte wegvalt. Dan merk ik dat ik hem mis. Zonder dat daar een bijzondere aanleiding voor hoeft te zijn.
Als je mij ziet werken, trainen of lachen, kun je denken dat het goed met me gaat. En vaak is dat ook zo. Ik heb veel om dankbaar voor te zijn en kan ontzettend genieten van mijn gezin en de mensen om me heen. Maar dat vertelt niet alles. Ik kan een mooie dag hebben en mijn vader diezelfde avond heel erg missen. Ik kan trots zijn op iets wat we hebben bereikt en tegelijkertijd verdriet voelen omdat ik het niet met hem kan delen. Ik hoef niet de hele dag verdrietig te zijn om hem te missen. En een vrolijke foto betekent niet dat het verlies geen plek meer heeft in mijn leven.
Dat is ook waarom ik dit wil delen. We zien zoveel van elkaars bezigheden, maar weten lang niet altijd wat iemand met zich meedraagt.
Het verlies van mijn vader heeft iets in mij veranderd. Ik ben nog steeds Renate, met dezelfde drukte en plannen. Maar ik kijk anders naar tijd en naar de mensen die belangrijk voor me zijn. Ik voel sterker dat samen zijn niet vanzelfsprekend is. Dat je soms denkt dat er later nog genoeg gelegenheid komt. Om af te spreken, iets te vragen of een verhaal nog eens te horen. En ineens kan dat niet meer. Dat betekent niet dat ik nu ieder moment bewust leef. Ook ik laat me meeslepen door werk en dagelijkse dingen. Soms zit mijn hoofd alweer bij de volgende afspraak terwijl ik eigenlijk even aanwezig wil zijn. Maar het besef is er wel. Ik wil herinneringen maken. Vaker zeggen wat iemand voor me betekent. En proberen niet alles wat belangrijk is vooruit te schuiven naar een rustiger moment.
Daarnaast ben ik sinds het verlies van mijn vader me bewuster van hoeveel ik soms van mezelf vraag. Doorgaan is vertrouwd. Stilstaan bij wat ik nodig heb, vraagt meer aandacht. Soms wil ik sporten en mijn hoofd even leegmaken. Soms helpt het om te praten. En soms heb ik helemaal geen behoefte om iets met mijn verdriet te doen. Dan wil ik hem gewoon even missen. Die aandacht voor mezelf probeer ik ook terug te laten komen in mijn dagelijkse gewoontes. Regelmatig eten, bewegen, rust nemen en opmerken wanneer mijn agenda te vol wordt. REBIRTH hoort inmiddels bij mijn dagelijkse routine. Voor mijn verdriet probeer ik ruimte te maken door erover te praten en mezelf niet steeds te verplichten om door te gaan.
Wat ik met Rènezû belangrijk vind, geldt ook voor mij persoonlijk: blijven luisteren naar hoe je je voelt. Ik kan daarover schrijven en er met andere vrouwen over praten, maar moet mezelf er net zo goed aan herinneren. Ik hoef niet altijd degene te zijn die alles regelt. Ik mag ook zeggen dat ik een moeilijke dag heb.
Zijn naam blijven noemen
Ik wil over mijn vader kunnen blijven praten. Herinneringen ophalen, zijn naam noemen en vertellen wat ik aan hem mis. Soms met verdriet, soms juist met een lach. Want mijn herinneringen aan hem gaan over zoveel meer dan zijn overlijden. Ze gaan ook over ons leven daarvoor. Over wie hij was en de plek die hij daarin had. Dat vind ik waardevol. Dat hij onderdeel blijft van onze gesprekken en verhalen. Dat ik iets kan herkennen en denken: dat had hij mooi gevonden. Of dat ik een herinnering kan delen met Skye. Zo blijft er een verbinding, ook al zou ik hem natuurlijk het allerliefste gewoon hier hebben.
Ik weet niet hoe het over nog eens drie jaar zal voelen. Ik weet wel dat ik hem elke dag blijf missen, ook terwijl mijn leven verdergaat. Er zullen nieuwe plannen komen, mooie momenten en dagen die heel gewoon voorbijgaan. En daartussen zullen er momenten blijven waarop ik hem erbij wil hebben.
Pap, ik had je nog zoveel willen vertellen. Over ons gezin, over mijn werk en over de kleine dingen die ik zo graag nog met je had gedeeld. Drie jaar zonder jou, maar nog zoveel momenten waarop ik je even nodig heb. Ik mis je. 🤍
En als jij ook iemand mist, weet dan dat je niet de enige bent. Voor mij voelt rouw als de zee. Soms is het rustig, soms overspoelt een golf van gemis je ineens weer. Ook als er al jaren voorbij zijn.
Je hoeft dat niet alleen te dragen. Je mag erover blijven praten, herinneringen blijven delen en zeggen dat het vandaag even moeilijk is. Ook als iemand niet precies weet wat die moet zeggen, kan die wel naar je luisteren.
Een dikke knuffel voor iedereen die iemand moet missen.
Liefs,
Renate
Rènezû
